Pomarańczowa tablica ADR: jak czytać numer rozpoznawczy zagrożenia i numer UN

W skrócie

• Tablica barwy pomarańczowej ma 40 × 30 cm i czarne obrzeże. Górna część to numer rozpoznawczy zagrożenia (2-3 cyfry, czasem z literą X), dolna to czterocyfrowy numer UN.
• Pierwsza cyfra numeru rozpoznawczego to zagrożenie główne, kolejne to zagrożenia dodatkowe. Podwojona cyfra oznacza nasilenie zagrożenia, zero oznacza brak zagrożenia dodatkowego.
• Litera X przed numerem oznacza, że materiał reaguje niebezpiecznie z wodą.
• Tablice bez numerów mają pojazdy przewożące sztuki przesyłki. Numery pojawiają się przy cysternach i przewozie luzem.
• Niżej znajdziesz dekoder, który odczyta dowolną parę numerów.

Jak wygląda tablica pomarańczowa według ADR

Potocznie mówi się „tablica Kemlera”, ale przepisy używają nazwy tablica barwy pomarańczowej. Jej wygląd opisuje rozdział 5.3.2.2 ADR: tablica ma właściwości odblaskowe, szerokość 40 cm, wysokość 30 cm i czarne obrzeże o szerokości 15 mm. Przez środek może przebiegać czarna pozioma linia, także o szerokości 15 mm.

Cyfry są czarne, mają 100 mm wysokości i 15 mm grubości linii. Numer rozpoznawczy zagrożenia jest w górnej części, numer UN w dolnej. Tablica i cyfry mają pozostać na miejscu i czytelne po 15 minutach w ogniu, a dopuszczalna tolerancja wymiarów to ± 10%.

Jeśli pojazd jest za mały na pełny wymiar, tablicę można zmniejszyć do 300 × 120 mm, z obrzeżem 10 mm. Tak bywa przy małych pojazdach dostawczych. Na kontenerach-cysternach i cysternach przenośnych tablicę może zastąpić folia samoprzylepna lub malowanie, jeśli spełnia pozostałe wymagania.

Oznaczenia na tablicy ADR: co znaczy górny numer

Numer rozpoznawczy zagrożenia składa się z dwóch lub trzech cyfr. Każda cyfra oznacza rodzaj zagrożenia (5.3.2.3.1 ADR):

Pierwsza cyfra wskazuje zagrożenie główne, następne zagrożenia dodatkowe. Do tego dochodzą trzy zasady, które wystarczą, żeby odczytać większość tablic na polskich drogach.

Zero, podwojona cyfra i litera X

Zero dopisuje się, gdy zagrożenie wystarczająco opisuje jedna cyfra. 30 to materiał zapalny ciekły bez zagrożenia dodatkowego, 80 to materiał żrący.

Podwojona cyfra oznacza nasilenie zagrożenia. 33 to materiał łatwo zapalny ciekły o temperaturze zapłonu niższej niż 23 °C, a 30 to materiał zapalny ciekły o temperaturze zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie. Różnicę między benzyną a olejem napędowym widać więc od razu na tablicy.

Litera X przed numerem oznacza, że materiał reaguje niebezpiecznie z wodą. Woda może być wtedy użyta tylko za zgodą specjalistów. Dla strażaka to informacja ważniejsza niż sama nazwa materiału.

Kombinacje o znaczeniu specjalnym

Kilka zestawień nie daje się odczytać cyfra po cyfrze. ADR wymienia je wprost: 22, 323, 333, 362, 382, 423, 44, 446, 462, 482, 539, 606, 623, 642, 823, 842, 90 i 99. Na przykład 22 to gaz schłodzony skroplony duszący, 44 to materiał zapalny stały stopiony w podwyższonej temperaturze, a 90 to materiał zagrażający środowisku lub różne materiały niebezpieczne. Pełne znaczenia podaje wykaz w 5.3.2.3.2 ADR, a dekoder poniżej korzysta właśnie z niego.

W klasie 1 (materiały i przedmioty wybuchowe) zamiast numeru rozpoznawczego zagrożenia na tablicy umieszcza się kod klasyfikacyjny, np. 1.1D.

Dolny numer: numer UN

Numer UN to czterocyfrowy numer materiału lub grupy materiałów z wykazu ONZ. W ADR znajdziesz go w kolumnie (1) tabeli A w dziale 3.2, a numer rozpoznawczy zagrożenia dla tego materiału w kolumnie (20).

Ten sam numer UN może mieć różne numery rozpoznawcze zagrożenia, jeśli materiał występuje w różnych grupach pakowania. Dlatego zawsze czytaj obie liczby razem. Para 30/1993 i para 33/1993 to ten sam numer UN (materiał zapalny ciekły, i.n.o.), ale inny stopień zagrożenia.

Dekoder tablicy pomarańczowej

Wpisz numery z tablicy albo wybierz przykład. Dekoder pokaże znaczenie według wykazu 5.3.2.3.2 ADR, a dla popularnych numerów UN także nazwę materiału i dane z tabeli A.

Najczęstsze tablice na polskich drogach

Poniższe pary pochodzą z tabeli A w dziale 3.2 ADR 2025. Wybraliśmy te, które najczęściej widać przy cysternach paliwowych, gazowych i chemicznych.

Kiedy tablica jest pusta, a kiedy ma numery

Każda jednostka transportowa przewożąca towary niebezpieczne ma dwie tablice: z przodu i z tyłu (5.3.2.1.1). Jeśli przewozi sztuki przesyłki, czyli beczki, kanistry, butle czy kartony, tablice są puste. Pusta tablica mówi ratownikom tylko tyle, że w środku są towary niebezpieczne. Szczegóły są w dokumencie przewozowym i na nalepkach ostrzegawczych.

Numery pojawiają się przy cysternach i przewozie luzem. Pojazd-cysterna ma dodatkowo tablice z numerami na bokach każdej cysterny lub komory (5.3.2.1.2). Gdy cała jednostka wiezie tylko jeden towar niebezpieczny i żadnych innych towarów, numery mogą być na tablicach z przodu i z tyłu, a boczne nie są wtedy potrzebne (5.3.2.1.6).

Cysterny paliwowe mają własną zasadę. Jeśli w komorach jest tylko UN 1202, 1203, 1223, 3475 albo paliwo lotnicze UN 1268 lub 1863, boczne tablice nie są wymagane, pod warunkiem że tablice z przodu i z tyłu mają numery najniebezpieczniejszego materiału, czyli tego o najniższej temperaturze zapłonu (5.3.2.1.3). Dlatego cysterna z benzyną i olejem napędowym w różnych komorach jedzie zwykle z tablicą 33/1203.

Próżna cysterna i brak tablic przy małych ilościach

Próżna, nieoczyszczona cysterna nadal ma tablice (5.3.2.1.7). Z kolei pojazd, który przewozi ilości mieszczące się w zwolnieniu z 1.1.3.6, nie musi mieć tablic wcale, bo w takim przypadku nie stosuje się działu 5.3. Jak policzyć ten limit, wyjaśniamy w artykule o zwolnieniu z 1.1.3.6 ADR i 1000 punktach.

Co zrobić, gdy widzisz zdarzenie z pojazdem z tablicami

Jeśli jesteś świadkiem wypadku z udziałem cysterny albo pojazdu z tablicami pomarańczowymi, zachowaj odległość i nie podchodź do wycieku ani do chmury oparów. Odejdź tak, żeby wiatr wiał od Ciebie w stronę pojazdu, a nie odwrotnie. Nie pal i nie używaj otwartego ognia.

Dzwoniąc pod 112, podaj oba numery z tablicy i miejsce zdarzenia. Para 33/1203 albo 268/1005 mówi dyspozytorowi więcej niż „cysterna się przewróciła”. Jeśli tablica jest pusta, powiedz to wprost. Kierowca ma w kabinie instrukcje pisemne i dokument przewozowy, z których ratownicy odczytają resztę.

Najczęstsze błędy przy oznakowaniu tablicami

Na kontrolach i audytach wracają te same problemy:

• tablice nie zostały zdjęte ani zakryte po rozładunku, choć pojazd nie przewozi już towarów niebezpiecznych,
• zakrycie tablicy taśmą lub kartonem, które nie wytrzyma 15 minut w ogniu,
• wymienne cyfry wypadają z ramki albo przesuwają się w czasie jazdy,
• zła para numerów, np. 30/1203 zamiast 33/1203 po zmianie towaru w cysternie,
• wyblakła tablica bez właściwości odblaskowych.

Za oznakowanie odpowiada kilku uczestników przewozu jednocześnie, dlatego pracownicy załadunku i kierowcy powinni umieć czytać tablice tak samo dobrze jak dokument przewozowy. To jeden z tematów szkolenia z działu 1.3 ADR, a stan oznakowania sprawdzam przy każdym audycie ADR.

Podstawa prawna: ADR 2025 (Dz.U. 2025 poz. 642): rozdział 5.3.2 (5.3.2.1.1-5.3.2.1.8, 5.3.2.2.1-5.3.2.2.4, 5.3.2.3.1, 5.3.2.3.2), tabela A w dziale 3.2, kolumny (1), (2) i (20), podrozdział 1.1.3.6.

Jeśli chcesz, żeby ludzie na Twojej rampie odczytywali tablice i nalepki bez zaglądania do przepisów, umów bezpłatną konsultację. Przygotuję krótkie szkolenie na przykładach Waszych towarów.